الیاف مصنوعی و تاثیر آن بر روی انسان و محیط زیست

مقدمه

ایده تولید الیاف مصنوعی از مواد نفتی و پلی مری به شکل جدی به اوایل 1800میلادی باز می گردد. نخستین الیاف مصنوعی در مقیاس تجاری در فواصل سال های 1930-1950 میلادی به بازار عرضه شدند.

با تولید الیاف مصنوعی ، به تدریج کاربرد الیاف طبیعی در تولید منسوجات رو به زوال رفت. مثلا پلی استر جایگزین پنبه شد و اکریلیک (پلی اکریلو نیترین PAN  ) تلاش کرد جایگزین پشم گردد. حدود نیم قرن الیاف مصنوعی نظیر پلی استر، نایلون و اکریلیک در تولید منسوجات یکه تازی می کردند تا از اوایل دهه 1990 میلادی آثار زیان بار الیاف مصنوعی در زندگی و زیست بوم جوامع انسانی بروز نمود . قیمت پایین تر, سرعت تولید بالا تر و در برخی موارد دوام استثنایی الیاف مصنوعی در مقایسه با الیاف طبیعی اجازه نمیداد تا بشر مجددا به قبل از قرن بیستم یعنی استفاده از الیاف طبیعی در تولید منسوجات بازگردد. افزایش سرطان های ریه ، پوست , بیماری های تنفسی , آلرژی های گوناگون و اختلالات روانی ارمغان شیوع و رشد بی رویه الیاف مصنوعی در زندگی بشر بود است. اروپایی ها زود متوجه شدند که بایستی نسبت به گذشتگان خود در تهیه کفپوش و البسه سالم از جنس الیاف طبیعی رجوع کنند و بر همین مبنا برند eco را بنیان نهادند. چیزی شبیه به نشان تجاری حلال در صنایع غذایی به این مفهوم که پوشاک یا کفپوشی که برند eco را برخود دارد کمترین آسیب را به محیط زیست و سلامت انسان ها می رساند و همچنین از دل طبیعت بیرون آمده است.

الیاف مصنوعی و تاثیر آن بر روی انسان و محیط زیست

شاید تا به حال زمانی که برای خرید لباس و منسوجات به بازار می رویم به این نکته فکر نکرده باشیم که چقدر برای سلامتی ما مضر است؟

ما نه به منشا الیاف آن و نه نحوه ی تولید آن و نه تاثیر آن روی بدن و محیط اطراف خود فکر نمی کنیم. متاسفانه تنها بخش کوچکی از لباس های ما برای پوشیدن مضر نیستند، اکثر منسوجاتی که تولید می شوند به شدت سمی هستند و تاثیر منفی بر سلامتی انسانها می گذارند.

برای مثال، اگر یک نگاه اجمالی به برچسب های پوشاک خود بیندارید قطعا متوجه خواهید شد که اغلب آنها حاوی موادی نظیر پلی استر، آکریلیک، نایلون و استات هستند. علاوه بر این با پیشرفت های تکنولوژی در صنعت نساجی، معمولا پارچه هایی خرید می کنیم که عاری از چروک، مقاوم به لکه و مناسب برای دفع حشرات باشند اما چیزی که ما نمی دانیم این است که آن پارچه ها یک منبع عالی از سموم هستند که به طرز نامطلوبی بر سلامت ما و محیط زیست تاثیر می گذارند.

در طول سال ها و از طریق تحقیقات فراوان، برخی از بیماریها مانند سرطان، کم کاری هورمونی و مشکلات رفتاری با پوشیدن پارچه ها و الیاف مسموم مرتبط بوده اند. افرادی که با انواع مختلفی از مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند سفید کردن الیاف مصنوعی و همچنین تولید آن، سر وکار دارند بسیار بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به این بیماری ها قرار دارند.

یکی از مضرترین منسوجاتی که باید از آن ها به شدت اجتناب شود، آنهایی هستند که شامل پلی استر، ریون، اکریلیک و نایلون و پارچه های تکنولوژِی برتر می باشند.

بیایید هر کدام از آنها را به دقت و به طور کامل بررسی کنیم تا آنها را بهتر درک کنیم.

پلی استر

پارچه های بافته شده یا بدون بافت پلی استر مانند terylene و Dacron و lycra  همچنین پارچه های تکنولوژی برتر برای ضد چین و چروک بودن و مقاومت به سایش، نیز با الیاف پلی استر تولید می شوند و به هیچ عنوان برای افراد دارای حساسیت پوستی توصیه نمی شوند.

فیبر پلی استر از دی هیدریک الکل و ترفتالیک اسید ساخته می شوند که هر دوی آنها شدیدا سمی هستند و این سموم بعد از فرآیند تولید از پارچه ها جدا نمی شوند و امکان ورود آسان به بدن انسانها را از طریق پوست مرطوب پیدا می کنند.

برخی از اختلالات مانند کاهش شمار اسپرم و تغییرات رفتاری با پوشیدن مدام لباس های پلی استر همراه هستند. نه تنها پلی استر برای انسانها مضر است بلکه برای محیط زیست به شدت خطرناک می باشد زیرا بازیافت آن نیز دشوار است، سموم زیادی را در آب تولید و همچنین آلاینده های زیادی در هوا منتشر می کند.

پارچه ریون

ریون یک لیف تولید شده از خمیر چوب و یا سلولز بامبو است که با ترکیبی از بسیاری از مواد شیمیایی که شامل کربن دی سولفید، سولفوریک اسید، آمونیاک، استون و سودسوزآور فرآوری می شوند تا امکان شستن منظم و پوشیدن مداوم را فراهم کنند. کربن دی سولفیت که از پارچه ریون ساطع می شود می تواند موجب تهوع، سردرد، استفراغ، درد عضلانی و بی خوابی و همچنین سموم آزاد شده از ریون نیز می تواند باعث بافت مردگی و بی اشتهایی برای افرادی که به طور مرتب از آن استفاده می کنند ایجاد کند.

واضح است که ریون یک پارچه خطرناک برای مردم است، اما مواد شیمیایی آن که در کارخانه تولید می شود می توانند با آلوده کردن آب ، کاهش رشد گیاه و کوتاه کردن زندگی حیوانات، بر اکو سیستم نیز تاثیر بگذارند.

اکریلیک یکی از الیاف دیگری است که با ترکیبی از مواد سمی تولید می شود و به عنوان یکی از عوامل سرطان سینه زنان در نظر گرفته می شود. علاوه بر آن، فرآیند تولید اکریلیک، اگر به درستی نظارت نشود می تواند منجر به یک انفجار شود. الیاف اکریلیک به شدت قابل اشتعال هستند و همچنین قابل بازیافت کردن در محیط نیستند.

نایلون

یکی از پارچه های بسیار خطرناک اما محبوب، نایلون است. این لیف، مبتنی بر نفت است و با استفاده از سودسوزآور، سولفوریک اسید و فرمالدهید در طول تولید خود به شدت تحت تماس مواد شیمیایی قرار می گیرد. به همین دلیل نایلون یکی از منسوجات دارای کمترین خواص دوستدار محیط زیست است و حتی پس از اتمام فرآیند ساخت، پارچه هنوز باقیمانده مواد سمی را در خود حفظ می کند که می تواند برای سلامتی انسانها مضر باشد. با پوشیدن مکرر لباس های نایلون ممکن است بیماری هایی مانند سرطان، آلرژی های پوست، سرگیجه، سردرد و درد ستون فقرات در انسان ظاهر شود.

چیزی که باید در ذهن داشته باشیم این است که تمام الیاف، طبیعی یا مصنوعی، در برخی موارد از فرآیند تولیدشان انواع زیادی از مواد شیمیایی مانند مواد شوینده، رنگهای شیمیایی و عوامل سفید کنندگی را دریافت می کنند. بنابراین این مواد شیمیایی هنوز بعد از فرآیند تولید، باقی می مانند و به یک ماده سمی برای بدن انسان تبدیل می شوند. برخی از افرادی که دارای حساسیت پوستی هستند و یا می خواهند ار هر نوع بیماری جلوگیری کنند، باید به طور مداوم به دنبال الیاف طبیعی مانند پشم، پنبه، کشمیر، کنف، کتان یا پارچه های ارگانیک باشند.

دیدگاه

پست الکترونیکی منتشر نخواهد شد. زمینه مورد نیاز *

*

© تمامی حقوق این وبسایت متعلق به مجموعه فرش دفتینه می‌باشد.
طراحی و پیاده سازی توسط گروه رسانه‌ای رسام